Art Brut vs. Outsider Art: wat is het verschil?
De termen Art Brut en Outsider Art worden regelmatig door elkaar gebruikt. Toch is er een belangrijk historisch en conceptueel verschil. Wie kunst verzamelt of wil begrijpen op het snijvlak van kunst en maatschappij, doet er goed aan beide termen te kennen.
Art Brut: de oorspronkelijke term
Art Brut is een Franse term, letterlijk vertaald als rauwe kunst. Ze werd in de jaren veertig geïntroduceerd door de Franse kunstenaar Jean Dubuffet. Hij wilde hiermee kunst aanduiden die volledig buiten culturele invloeden tot stand was gekomen — gemaakt door mensen zonder artistieke opleiding, niet gestuurd door de markt of critici.
Dubuffet verzamelde jarenlang werken van psychiatrische patiënten, gedetineerden en spiritistische mediums. Hij richtte de Collectie de l’Art Brut op in Lausanne. Zijn definitie is strikt: de kunstenaar mag geen bewuste artistieke ambitie hebben en mag niet ingepast zijn in de kunstwereld.
Outsider Art: de bredere Engelse term
In de jaren zeventig introduceerde kunstcriticus Roger Cardinal de term Outsider Art als Engelse equivalent. In de praktijk is Outsider Art een ruimere categorie: het omvat Art Brut, maar ook Naïeve kunst en Visionaire kunst. Door de globalere reikwijdte van het Engels werd Outsider Art de dominante term op de internationale kunstmarkt.
Wat hebben ze gemeen?
- Beide valoriseren authenticiteit boven techniek
- Beide staan los van de gevestigde kunstwereld en haar conventies
- Beide zijn ontstaan als reactie op de hiërarchische westerse kunsttraditie
Norbert de Jong: Art Brut uit Amsterdam
Het werk van Norbert de Jong past in de Outsider Art-traditie. Zijn schilderijen zijn direct, intuïtief en expressief. Op exposities als de Art Brut Biënnale in Hengelo toont hij zijn werk naast kunstenaars die dezelfde compulsieve drang tot scheppen delen.
Bekijk zijn werk in de webshop of lees meer over Outsider Art kopen.